Vereniging tot Behoud van

Anna's Hoeve

Geelbuikschildpad legt eieren in Anna's Hoeve

22 juni 2020
Een waarneming van Meijndert Ruitenberg

 

Oude vissers (o.a. Jan Deijs) vertelden mij vroeger al dat ze soms tientallen kleine geelwang(geelbuik)schildpadjes zagen. De vraag was dan: waar komen ze vandaan? Of leggen volwassen exemplaren eieren in het zand? Voor zover ik weet, is dit nog niet eerder waargenomen.

Foto: Meijndert Ruitenberg

 

Op de website van Vroege Vogels staat over dit fenomeen een interessant artikel:

Een schildpad die eieren legt in Nederland, dat hadden wij nog niet eerder gezien. Fotograaf Ptjhu stuurde ons deze foto en vermeldt daarbij: “Deze dame waterschildpad heeft eieren gelegd op Park Staddijk in Nijmegen.”
Schildpadden worden wel vaker gezien in Nederland en het gaat dan altijd om ontsnapte of uitgezette exemplaren. De eerste melding werd zelfs al gedaan in 1897 in de Geleen, een klein riviertjes in de buurt van Heerlen. Voor zover wij weten, zijn jonge schildpadjes nog nooit in Nederland waargenomen. Gaat daar nu verandering in komen?

Gaan de schildpaddeneieren uitkomen?
We stellen deskundigen Richard Struijk van RAVON de vraag of schildpadden vaker eieren leggen en of de temperaturen nu zo hoog zijn dat er misschien succesvol voortgeplant gaat worden.
“Op zich is het leggen van eieren geen unicum”, antwoordt Struijk. “Dat zal op talloze locaties vermoedelijk plaatsvinden, maar zal het niet vaak worden gezien. Ook kunnen vrouwtjes onbevruchte eieren leggen. Er is niet per definitie een bevruchting nodig voor het aanmaken van eieren. Een beetje speurwerk leverde mij afgelopen weken vrij eenvoudig al verschillende waarnemingen van eileggende schildpadden op. Of ze uit gaan komen…”
Het is volgens Stuijk echter niet uitgesloten dat met de ’knalwarme’ zomers van de afgelopen jaren dit wel een keer gaat gebeuren. Maar dan is het nog wel de vraag welk geslacht deze nakomelingen gaan krijgen. Het geslacht van schildpadden wordt namelijk bepaald door de temperatuur op het moment dat de eitjes worden gelegd, ook wel genoemd de incubatietemperatuur.

Vrouwtje bepaalt het geslacht
Bij vogels en zoogdieren wordt het geslacht bepaald bij de bevruchting op basis van de aanwezigheid van een geslachtschromosoom. Sommige reptielen pakken dit anders aan, daarbij wordt het geslacht bepaald in een later stadium. Een pas gelegd ei bevat de genetische informatie van beide geslachten. Er is een korte ‘kritische’ periode in de ontwikkeling van het embryo waarbij een klein verschil in temperatuur de geslachtsbepalende chromosoom activeert of juist niet. Deze temperatuur van de eieren wordt enigszins beïnvloed door de vrouwtjes die door de keuze van de nestplaats en de broedzorg de samenstelling van hun nakomelingen bepalen.
In Nederland is een warme zomer voor exotische schildpadden nog steeds aan de lage kant. Bij lage temperatuur komen uit de schildpaddeneieren dan enkel mannetjes. “En een populatie die alleen uit mannetjes bestaat kan zich onmogelijk vestigen als soort in Nederland”, concludeert Struijk aangezien ze zich niet kunnen voortplanten.

 

Noot redactie:

De geelwangschildpad is al een paar keer in Anna’s Hoeve waargenomen, maar nog nooit ‘betrapt’ op eieren leggen.

https://waarneming.nl/locations/gridcell/2195967/observations/?after_date=2020-03-03&before_date=2020-08-30&species=26633&view_type=as_map

Karper Gate (2)

door Rob Pluntke
11 augustus 2020
Paddenstoelenpoel
Vanmorgen hadden Danny, Kees, Wim en bovengetekende om 10.00 uur afgesproken bij de paddenpoel om de daar rondzwemmende karper te bevrijden en elders op een wél geschikte plek los te laten. Met de nodige tools , zoals 2 x waadpak, harken , groot net ,div schepnetten,  kuip , emmers etc was het de bedoeling om de karper in te sluiten en te vangen. Ondanks dat de poel inmiddels meer dan de helft kleiner is geworden door de droogte, is dit helaas niet gelukt. Het diepe gedeelte bleek toch dieper dan gedacht (+- 2meter) waardoor uiteindelijk:
  • de vis kon ontsnappen door onder het net door te zwemmen
  • voor een enkeling  waden, baden werd 
Hoewel de karper niet gevangen is, hebben we kunnen constateren dat er diverse (kam)salamanders in het poeltje aanwezig zijn.
 
Binnenkort deel 3 van ‘Karper Gate’, maar daar zal o.a. een hengel bij betrokken zijn.
 

Watervleermuis gered

door Albin en Jiska Hunia

Geslaagde reddingsactie vader en dochter in Hilversum

Foto’s : Albin Hunia

 

Uit: Gooi & Eemlander d.d. 03-08-2020 (door Eddie de Paepe – klik hier voor het oorspronkelijke bericht)

De Hilversummers Albin en Jiska Hunia hebben, samen met een medewerker van de dierenambulance, een vleermuis van een wisse dood gered. Het dier hing hulpeloos aan een vishaak boven een vijver op Anna’s Hoeve.

Vader en dochter lieten aan het eind van de middag hun hond uit in het natuur- en recreatiegebied aan de oostkant van Hilversum. ,,Ik zag eerst iets in het water”, vertelt Hunia. ,,Daarna keek ik omhoog en zag ik een bruin diertje boven het water hangen.”

Urenlang

Omdat de bewoner van de Liebergerweg actief is geweest in de zoogdierenvereniging, begreep hij direct dat hier iets niet klopte. Hij zag dat het om een vleermuis ging. Het diertje hing een meter of vijf uit de kant, aan een draad aan een tak, een meter of drie boven de vijver. Het leefde nog. Dat was alarmerend: ze moesten direct in actie komen, wist Hunia. De Watervleermuis hing daar waarschijnlijk al sinds de vorige nacht, dus al urenlang. Een reddingsactie was nodig, maar hoe pak je zoiets aan? De plek was lastig te bereiken. Verder moet je bijvoorbeeld, uit angst voor hondsdolheid, heel goed uitkijken dat je niet wordt gebeten. En wie regelt de opvang van een vleermuis?

Dierenambulance

,,Ik heb daarom eerst geprobeerd vleermuisexperts die ik ken telefonisch te bereiken, maar niemand nam op. Daarna was de dierenambulance een logische tweede.” In afwachting van de ambulance, die niet in de buurt was, belde de Hilversummer zijn vrouw. Die kwam met een zaagje, een stuk touw en een visnet. Hunia zaagde een lange stok, van een meter of vijf. En nadat de dierenambulance op de plek des onheils was gearriveerd, nog een tweede stok.

Schepnetje

,,De man van de dierenambulance had een haak. Die hebben we aan de ene stok vastgemaakt. Zo konden we het visdraad heel voorzichtig naar ons toe trekken. Eronder hielden we constant het schepnetje, dat we aan het uiteinde van de andere stok hadden bevestigd. Het lukte precies zoals we het bedacht hadden.”

Vette prooi

De vishaak zat dwars door de staart van de Watervleermuis. ,,Vleermuizen oriënteren zich met geluid, met echolocatie. Deze had zich ’s nachts blijkbaar vergist en een daar hangende vishaak aangezien voor een vette prooi. Zo’n prooi vangen ze niet met hun mond maar met hun staart, die als een soort netje fungeert. De vishaak ging gelukkig supergemakkelijk los, en liet alleen een klein gaatje achter.” Door zijn verrekijker had Hunia gezien dat het diertje een paar keer probeerde om met zijn kop bij het vishaakje te komen om zichzelf los te krijgen.

Handdoek

De reddingsactie nam een minuut of tien in beslag. De diertje werd in een handdoek en een doosje opgevangen en met spoed naar een vleermuizenopvang in Loenen aan de Vecht gebracht. Hij heeft zijn avontuur met de vishaak gelukkig overleefd.

Hobby-vissers

Maar hoe kwamen die haak en dat visdraad aan die tak boven het water? Hunia: ,,In de afgelopen vier maanden is, tijdens de intelligente lockdown, het aantal hobby-vissers in Anna’s Hoeve zienderogen toegenomen. Prima natuurlijk, het water stond hoog en er is momenteel veel jonge vis. Maar dit is duidelijk een keerzijde daarvan. Ze gaan onder een boom staan vissen, en dan weet je wel wat er gebeurt: er blijft vrij veel visgerei achter in boomtakken en waterplanten.”

Bosploeg werkt

op gepaste afstand door

05 augustus 2020 – ‘IJscoman’ Danny komt langs met een traktatie.

Mooi Pinksterweekend

foto's Roel Luijer

Mogelijk tweede leg

van Grote Gele Kwikstaart

Jelle Harder  looft een appeltaartje uit als prijs voor de vogelaar die de plek weet te vinden waar het paartje grote gele kwikstaarten zich ophoudt. De mogelijkheid bestaat dat er een tweede leg komt.

Vier weken geleden werden er voor het eerst in de geschiedenis van Anna’s Hoeve een paartje Grote Gele Kwikstaarten met twee jongen waargenomen.

De vraag die bij de spotters van de bijzondere vogel al snel opkwam was, waar zouden ze hun nest hebben gehad zonder dat ze zijn opgevallen bij de talrijke vogelliefhebbers in het Gooi. Harder: ,,Uit onderzoek blijkt dat grote gele kwikstaarten van oudsher nestelen langs snelstromende beken, in steile natuurlijke oevers of onder bruggen, in holen van oude muren en gebouwen. Tegenwoordig ook in nestkasten onder een brug of een duiker.”

Gisteren stond hier een mooi artikel over in de Gooi-en Eemlander.

Unieke waarneming

paartje Grote Gele Kwikstaarten met twee jongen

Gisteren is er voor het eerst in de geschiedenis van Anna’s Hoeve een paartje Grote Gele Kwikstaarten met twee jongen waargenomen. Vandaag is onze voorzitter op zoek gegaan een heeft één van de jongen kunnen fotograferen. Dat is heel bijzonder, want ze zijn razend snel!! De ouders waren helaas even niet in de buurt. Voor een uitgebreid verslag over dit eerste broedgeval van de Grote gele kwikstaart in de Gooi- en Vechtstreek, klik hier.

Wilt u kijken welke soorten er nog meer nog meer in Anna’s Hoeve voorkomen, bezoek dan eens Waarneming.nl

Zwerfvuil opruimactie gaat ook niet door
foto's : Marit van Waveren

Als je nu door Anna’s Hoeve loopt, lijken de werkateliers ten behoeve van de HOV van vorig jaar heel erg lang geleden. Wat een trieste aanblik deze kaalslag.

Marit van Waveren was één van de deelnemers van deze werkateliers. Zij fotografeert vaak en graag in Anna’s Hoeve en maakte (met een zeer vooruitziende blik) deze inspirerende fotopresentatie over haar kijk op de toekomst van het gebied.

Bekijk hier de presentatie Verrassend Anna’s Hoeve

Excursie faunapassage Anna’s Hoeve

Elke eerste zondag van de maand kun je mee met een gids naar de faunapassage onder de A27 (Anna’s Hoeve/Monnikenberg). Wandel mee over het landgoed Monnikenberg en bezoek de unieke faunatunnel die onder de snelweg A27 doorloopt en die het Gooi verbindt met de Utrechtse Heuvelrug. Dankzij de passage kunnen dieren veilig onder de weg door. Hun leefgebied en overlevingskansen worden daardoor sterk vergroot. De eerstvolgende is zondag 6 september 2020. De excursiedagen zijn voorlopig ingepland tot en met zondag 6 december 2020.

Het gebied is normaal gesloten voor publiek maar tijdens deze excursie nemen natuurgidsen u mee en vertellen ze u alles over de achtergrond, aanleg en het functioneren van de faunatunnel. Ook hoort u wat er gedaan is om de verbinding zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor dieren zoals reeën, dassen, hagedissen en niet te vergeten insecten. Sporen laten zien dat de faunatunnel al volop in gebruik is als ‘hangplek’ door deze dieren.

De ‘Faunapassage Anna’s Hoeve/Monnikenberg’ onder de A27 vormt een belangrijke ecologische verbinding tussen de natuurgebieden in ’t Gooi en de natuurgebieden op de Utrechtse Heuvelrug. Het wordt wel ‘De Groene Schakel’ genoemd waarmee ook de toekomstige ‘Natuurbrug Anna’s Hoeve’ over het spoor Hilversum-Baarn wordt bedoeld.

De wandeling start om 10.00 uur en duurt ongeveer 1.5 uur.

Deelname is gratis.

Interesse? Aanmelden is, vanwege beperkte capaciteit, noodzakelijk via: gooisnatuurreservaat@gnr.nl of telefonisch: 035-621 4598.