Geelbuikschildpad legt eieren in Anna’s Hoeve

22 juni 2020
Een waarneming van Meijndert Ruitenberg

Oude vissers (o.a. Jan Deijs) vertelden mij vroeger al dat ze soms tientallen kleine geelwang(of geelbuik) schildpadjes zagen. De vraag was dan: waar komen ze vandaan? Of leggen volwassen exemplaren eieren in het zand? Voor zover ik weet, is dit nog niet eerder waargenomen.

Foto: Meijndert Ruitenberg

 

Op de website van Vroege Vogels staat over dit fenomeen een interessant artikel:

Een schildpad die eieren legt in Nederland, dat hadden wij nog niet eerder gezien. Fotograaf Ptjhu stuurde ons deze foto en vermeldt daarbij: “Deze dame waterschildpad heeft eieren gelegd op Park Staddijk in Nijmegen.”
Schildpadden worden wel vaker gezien in Nederland en het gaat dan altijd om ontsnapte of uitgezette exemplaren. De eerste melding werd zelfs al gedaan in 1897 in de Geleen, een klein riviertjes in de buurt van Heerlen. Voor zover wij weten, zijn jonge schildpadjes nog nooit in Nederland waargenomen. Gaat daar nu verandering in komen?

Gaan de schildpaddeneieren uitkomen?
We stellen deskundigen Richard Struijk van RAVON de vraag of schildpadden vaker eieren leggen en of de temperaturen nu zo hoog zijn dat er misschien succesvol voortgeplant gaat worden.
“Op zich is het leggen van eieren geen unicum”, antwoordt Struijk. “Dat zal op talloze locaties vermoedelijk plaatsvinden, maar zal het niet vaak worden gezien. Ook kunnen vrouwtjes onbevruchte eieren leggen. Er is niet per definitie een bevruchting nodig voor het aanmaken van eieren. Een beetje speurwerk leverde mij afgelopen weken vrij eenvoudig al verschillende waarnemingen van eileggende schildpadden op. Of ze uit gaan komen…”
Het is volgens Stuijk echter niet uitgesloten dat met de ’knalwarme’ zomers van de afgelopen jaren dit wel een keer gaat gebeuren. Maar dan is het nog wel de vraag welk geslacht deze nakomelingen gaan krijgen. Het geslacht van schildpadden wordt namelijk bepaald door de temperatuur op het moment dat de eitjes worden gelegd, ook wel genoemd de incubatietemperatuur.

Vrouwtje bepaalt het geslacht
Bij vogels en zoogdieren wordt het geslacht bepaald bij de bevruchting op basis van de aanwezigheid van een geslachtschromosoom. Sommige reptielen pakken dit anders aan, daarbij wordt het geslacht bepaald in een later stadium. Een pas gelegd ei bevat de genetische informatie van beide geslachten. Er is een korte ‘kritische’ periode in de ontwikkeling van het embryo waarbij een klein verschil in temperatuur de geslachtsbepalende chromosoom activeert of juist niet. Deze temperatuur van de eieren wordt enigszins beïnvloed door de vrouwtjes die door de keuze van de nestplaats en de broedzorg de samenstelling van hun nakomelingen bepalen.
In Nederland is een warme zomer voor exotische schildpadden nog steeds aan de lage kant. Bij lage temperatuur komen uit de schildpaddeneieren dan enkel mannetjes. “En een populatie die alleen uit mannetjes bestaat kan zich onmogelijk vestigen als soort in Nederland”, concludeert Struijk aangezien ze zich niet kunnen voortplanten.

 

Noot redactie:

De geelwangschildpad is al een paar keer in Anna’s Hoeve waargenomen, maar nog nooit ‘betrapt’ op eieren leggen.

https://waarneming.nl/locations/gridcell/2195967/observations/?after_date=2020-03-03&before_date=2020-08-30&species=26633&view_type=as_map

Geschreven door

Laatste nieuws

De Geelbuikschildpad ‘Sam’ van Anna’s Hoeve legt weer eieren
20 juli 2022door
Geen brug te ver voor Gooise natuur
4 mei 2022door
Zaterdag 26 maart 2022 | Rondwandeling Voltooiing Groene Schakel
17 maart 2022door
Het schiet aardig op in natuurgebied Anna’s Hoeve: de bomenkap is afgerond
1 februari 2022door
Op jacht naar exoten aan de rand van Hilversum
26 januari 2022door
Nog steeds geen goed nieuws voor de dassen
21 januari 2022door
Broedvogelinventarisatie Anna’s Hoeve & Monnikenberg
27 december 2021door
Explosief Anna’s Hoeve?
23 december 2021door
Ga zondag 24 oktober mee op excursie naar Landgoed Monnikenberg
23 oktober 2021door
Onenigheid over de bomenkap op Anna’s Hoeve
8 oktober 2021door
Wederom massale bomenkap Anna’s Hoeve & Monnikenberg
1 oktober 2021door
VBAH verspreid 500 flyers aan omwonenden vervuilde Dudokheuvel
16 september 2021door
20210914 Monnikenberg | Aanvullingen voorlopige voorziening
16 september 2021door
Monnikenberg, Vereniging tot Behoud van Anna’s Hoeve gaat naar de rechter
13 juli 2021door
Japanse duizendknoop (JDK) ‘wegpesten’
10 juni 2021door
Lepelaar gespot
3 juni 2021door
Sanering Dudokheuvel: Provincie verstopt gif onder nieuwe weg
16 mei 2021door
Algemene Ledenvergaderingen 2020 en 2021 – Uitnodiging & Agenda
14 mei 2021door
Volhouden!! Bosploeg gaat al sinds 2012 de strijd aan met de Japanse Duizendknoop (JDK)
12 mei 2021door
Anna’s Hoeve Koerier – mei 2021
10 mei 2021door